ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ (Lightning) ਵਿਚ ਕਿੰਨੇ ਵੋਲਟ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਕਰੰਟ, ਬਚਣ ਲਈ ਕਰੋ ਇਹ ਉਪਾਅ
ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ (Lightning) ਦੀ ਵੋਲਟੇਜ 100 ਕਰੋੜ ਵੋਲਟ (1 ਬਿਲੀਅਨ ਵੋਲਟ) ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੀਬਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਡਿਸਚਾਰਜ (electrical discharge) ਹੈ।
⚡ ਬਿਜਲੀ ਬਾਰੇ ਮੁੱਖ ਤੱਥ:
ਵੋਲਟੇਜ (Voltage) : ਲਗਭਗ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਵੋਲਟ (10^8 ਤੋਂ 10^9 Volt )
ਕਰੰਟ (Current): : 10,000 ਤੋਂ 200,000 ਐਂਪੀਅਰ (ਇੱਕ ਆਮ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਰੰਟ ਸਿਰਫ 5-15 ਐਂਪੀਅਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)
ਤਾਪਮਾਨ: ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਲਗਭਗ 30,000°C (54,000°F) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।
⚠️ ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਇੰਨੀ ਤੀਬਰ ਊਰਜਾ ਦੇ ਕਾਰਨ:
ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਰੰਤ ਮਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਰੱਖਤ, ਘਰ ਜਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ
ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ (lightning strike) ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਉਪਾਅ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ:
⚠️ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਉਪਾਅ
🌧️ ਜਦੋਂ ਮੌਸਮ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਗਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ:
ਖੇਤਾਂ, ਖੇਤਾਂ, ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣਾ, ਉੱਚੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ:
ਬਿਜਲੀ ਅਕਸਰ ਉੱਚੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ‘ਤੇ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ। ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ:
ਝੀਲ, ਨਦੀ, ਨਹਿਰ ਜਾਂ ਗਿੱਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰੰਟ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਤੂ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ:
ਸਾਈਕਲ, ਸਾਈਕਲ, ਛੱਤਰੀ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਤ ਦੀ ਰਾਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ), ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ – ਇਹ ਕਰੰਟ ਜਲਦੀ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਜਾਂ ਤਾਰ ਵਾਲੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ:
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚਾਰਜਿੰਗ ਵਾਲੇ ਯੰਤਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ।
🏠 ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋ:
ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਉਪਕਰਣ ਬੰਦ ਕਰੋ:
ਟੀਵੀ, ਫਰਿੱਜ, ਵਾਸ਼ਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਆਦਿ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਪਲੱਗ ਲਗਾਓ।
ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪਾਈਪਾਂ ਅਤੇ ਟੂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹੋ:
ਬਿਜਲੀ ਪਾਈਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖਿੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਰੱਖੋ:
ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਾਇਰਿੰਗ ਅਤੇ ਅਰਥਿੰਗ ਠੀਕ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ:
ਘਰ ਵਿੱਚ lightning arrester ਜਾਂ surge protector ਸਰਜ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਰ ਲਗਾਉਣਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
🧍♂️ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਅਤੇ ਲੁਕਣ ਲਈ ਕੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ:
ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਬੈਠੋ:
ਸਿੱਧੇ ਨਾ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ। ਝੁਕੋ, ਪਰ ਲੇਟ ਨਾ ਜਾਓ।
ਭੀੜ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ:
ਬਿਜਲੀ ਇੱਕ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
✅ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ:
“ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਗਰਜ ਸੁਣਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਜਾਓ।”
ਗਰਜ ਤੋਂ 30 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਬਾਹਰ ਨਾ ਜਾਓ।
30-30 ਨਿਯਮ ਯਾਦ ਰੱਖੋ: ਗਰਜ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ 30 ਸਕਿੰਟਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਹੈ = ਤੁਸੀਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋ।
